10.1.26

Як з’явілася літара "ў"

 Аднойчы даўным-даўно, гадоў сто таму, а можа і больш, у 1839-м годзе, у адным буквару сустрэліся літары "і" і "у". Пакахалі яны адна адну, і з таго часу былі заўсёды вельмі-вельмі блізкія. Што ні сказ, то яны абавязкова дзесьці побач стаяць, таму што адна цягнулася да другой.

І вось аднойчы яны вырашылі ажаніцца. Адгулялі сціплае вяселле, а потым сталі думаць, дзе ж ім правесці мядовы месяц. Адкрылі яны газету і ўбачылі, што ў далёкім-далёкім Лондане каралева Вікторыя таксама вырашыла ажаніцца з прынцам Альбертам.

Вырашылі і паехалі. Доўга яны ехалі, бо тады яшчэ не было самалётаў і хуткіх машын. Ехалі яны на вазе, схаваўшыся ў адной вельмі цікавай кніжцы.
Ехалі яны ехалі, пакуль не прыбылі ў старажытны горад Лондан. І так яны здзівіліся ўбачанаму, што рты раскрылі! Вельмі іх родная вёска, дзе яны жылі ў буквару ў маленькага дзіцяці, адрознівалася ад гэтага велізарнага прыгожага горада.

Па Лондане яны хадзілі, трымаючыся за рукі, і ўсё не маглі наглядзецца. Высокія дамы, карэты, масты праз шырокую раку Темзу, джэнтльмены ў цыліндрах і ледзі ў пышных сукенках.
- Паглядзі, як тут пішуць! - дзівілася літара "i", заглядаючыся на лавачныя шыльды, на часопісы і газеты ў руках лонданцаў.
- І гавораць як бы інакш, - адказвала "у", стараючыся не адставаць.

А быў тады ўжо 1840 год, і горад гудзеў, бо рыхтавалася самае сапраўднае каралеўскае вяселле!
Званілі званы: "Дзынь-Дзынь!", "Бом-Бом!", "Call-or-Call!", "Бам-Гран!"
Дзесьці зусім побач гішпанцы, якія прыехалі на вяселле, гралі "Фанданга" так прыгожа і рамантычна, што мелодыя злівалася са звонам. Менавіта тады і здарыўся ЦУД!

Сцягі развіваліся, тыпаграфіі працавалі без сну і адпачынку, бо час для Лондана быў вельмі насычаным, і газеты друкаваліся адна за другой. У адной з іх нашы новажанцы раптам убачылі сябе зусім побач, амаль злітых у адно.
- Паглядзі-ка! Мы сталі зусім іншымі! - прашаптала "i".
- Мы сталі адной літарай! - здагадалася "у".

Але канчаткова яны ўсвядомілі гэта аднойчы ў адным з музэяў, дзе захоўваліся старажытныя рукапісы, старажытныя кнігі і дзіўныя знакі, аб прызначэнні якіх ніхто ўжо дакладна не памятаў. Літары хадзілі паміж вітрын, затаіўшы дыханне.
І раптам у адной з залаў яны ўбачылі першую ў свеце паштоўку, маленькі прастакутнік паперы, які можна было адпраўляць па пошце.
- Ты разумееш? - прашаптала "i".
- Цяпер літары будуць падарожнічаць пастаянна! - адказала "у".
- Людзі будуць пасылаць нас адна адной!
- Праз гарады і краіны... Гады і стагоддзі!

Яны стаялі непадзельна, як адно цэлае, радасна і моўчкі, бо ЛІТАРЫ, такія маленькія казявочкі, больш не жылі толькі ў кнігах і газетах, цяпер у іх з’явілася ДАРОГА!

У тыя ж дні прагрымела вяселле каралевы Вікторыі і прынца Альберта. І менавіта тады, сярод шуму друкарскіх станкоў, навін і свежай тыпаграфскай фарбы, здарылася ператварэнне. Яны зразумелі, што адны цяпер не проста стаяць побач, як раней у буквару, а аб’ядналіся назаўжды - блізка-блізка, амаль неразлучна. Яны сталі адной, новай літарай!

Над "у" з’явілася маленькая дуга, быццам вянок пасля вяселля, а "i" быццам растварылася ў "у".
Так нарадзілася новая літара — "ў".
Яна была сціплай і асаблівай. Не гучнай, не складавай, а хуткай і лёгкай, нават нескладанай.

Спачатку новая літара вельмі саромелася сваёй дугі. Ёй здавалася, што яна занадта прыкметная, быццам незвычайная і дзіўная. Яна спрабавала хавацца ў тэкстах, быць непрыкметнай.
Але аднойчы яе ўбачыла сама каралева Вікторыя, уважліва паглядзела і сказала, надзяваючы на дугу карону:
- Так прыгажэй будзе!

З таго часу "ў" носіць сваю дугу-карону з гонарам. Нават потым, ужо замаскіраваная пад кірыліцу, яна не забыла, адкуль родам, у якім горадзе і з якога кахання яна з’явілася.

І калі сёння ты раптам сустрэнеш яе ў старым тэксце або ў роднай мове, знай, што гэта памяць пра даўняе-даўняе падарожжа, пра буквар, пра дарогу ў Лондан і пра тое, як "i" і "у" аднойчы сталі адным цэлым, закахаўшыся адна ў адну.

Комментариев нет:

Отправить комментарий